Một trong những quyết định tốn kém nhất của người mới tốt nghiệp là chờ đợi công việc "đúng ngành" trong khi nó không tới.
Nhà tuyển dụng thứ hai nhìn gì
Khi bạn xin việc lần thứ hai, người đọc hồ sơ quan tâm những điều cụ thể: bạn đã chịu trách nhiệm việc gì, xử lý được vấn đề nào, làm việc với ai, và trong bao lâu.
Chức danh và mức độ khớp với chuyên ngành đại học gần như không được nhắc tới trong cuộc phỏng vấn, trong khi các câu hỏi về một tình huống bạn từng xử lý thì luôn có.
Điều đó có nghĩa: một năm làm việc thật ở vị trí không đúng ngành đưa bạn đi xa hơn một năm chờ một vị trí đúng ngành.
Nhưng không phải công việc nào cũng như nhau
Cái quyết định giá trị của hai năm đầu không phải ngành, mà là bốn thứ:
Có người hướng dẫn hay không. Một chỗ có người sửa việc cho bạn dạy nhiều hơn một chỗ bạn tự làm mà không ai xem.
Có được chịu trách nhiệm hay không. Vị trí chỉ làm một tác vụ lặp lại không tích lũy gì sau vài tháng đầu.
Có tiếp xúc với cách tổ chức vận hành hay không. Nhìn được cách một quyết định được ra là bài học không có trong trường.
Có rời được hay không. Cam kết dài hạn với điều kiện ràng buộc, ký khi mới ra trường, là thứ nên đọc rất kỹ.
Một công việc trái ngành có đủ bốn thứ trên tốt hơn một công việc đúng ngành thiếu cả bốn.
Đọc tin tuyển dụng
Phần "yêu cầu" trong tin tuyển dụng thường là danh sách mong muốn, không phải điều kiện bắt buộc. Nếu bạn đạt phần lớn, hãy nộp.
Phần đáng đọc kỹ là mô tả công việc hằng ngày. Nếu nó mơ hồ hoặc gộp nhiều vai trò rất khác nhau, đó là dấu hiệu về cách tổ chức làm việc.
Mức lương không ghi thì hỏi ở buổi phỏng vấn, và hỏi cả cấu trúc: phần cố định bao nhiêu, phần theo kết quả tính thế nào.
Điều nên hỏi trong phỏng vấn
Ai sẽ là người bạn báo cáo, và người đó quản lý bao nhiêu người?
Người tiền nhiệm ở vị trí này đi đâu?
Ba tháng đầu bạn được kỳ vọng làm gì?
Câu trả lời cho ba câu này cho biết nhiều về nơi làm việc hơn toàn bộ trang giới thiệu công ty.
Nếu đã sáu tháng chưa có việc
Hãy xem lại hồ sơ trước khi xem lại mục tiêu. Phần lớn hồ sơ của người mới tốt nghiệp viết theo kiểu liệt kê môn học và hoạt động, thay vì nói bạn đã làm được việc gì.
Đổi từng dòng sang dạng: việc gì, bạn làm phần nào, kết quả ra sao. Kể cả với bài tập lớn và hoạt động sinh viên, cách viết này đọc khác hẳn.
Đồng thời, mở rộng loại vị trí bạn nộp và giảm số lượng nộp mà tăng độ chuẩn bị cho từng nơi. Nộp một trăm hồ sơ giống nhau kém hiệu quả hơn mười hồ sơ có đọc kỹ tin tuyển dụng.
Khi nào nên đổi việc
Không có mốc chuẩn, nhưng dấu hiệu đáng cân nhắc: sáu tháng liền không học được gì mới, không có đường phát triển trong tổ chức, hoặc điều kiện làm việc ảnh hưởng sức khoẻ.
Ngược lại, đổi việc quá nhanh liên tục trong hai năm đầu làm người tuyển dụng sau đặt câu hỏi. Nếu có lý do thật, hãy chuẩn bị nói ngắn gọn và không kể lỗi của nơi cũ.
Làm trái ngành có ảnh hưởng tới cơ hội sau này không?
Hai năm đầu thì rất ít, vì nhà tuyển dụng nhìn năng lực làm việc. Ảnh hưởng xuất hiện nếu bạn đi quá xa khỏi hướng muốn theo trong nhiều năm liền.
Nên nhận việc lương thấp để lấy kinh nghiệm không?
Cân nhắc theo bốn yếu tố trong bài, đặc biệt là có người hướng dẫn không. Nhưng đừng nhận mức không đủ sống, vì áp lực tài chính làm bạn phải đổi việc gấp.
Không có kinh nghiệm thì viết hồ sơ thế nào?
Dùng bài tập lớn, khoá luận, hoạt động sinh viên, công việc bán thời gian — viết theo dạng việc gì, bạn làm phần nào, kết quả ra sao.
Có nên học tiếp cao học khi chưa tìm được việc không?
Chỉ nên nếu bạn thật sự muốn hướng cần bằng đó. Học cao học để tránh giai đoạn tìm việc thường chỉ chuyển vấn đề sang hai năm sau.
