Điều kiện thị thực và quy định về làm việc ở từng nước khác nhau — luôn kiểm nguồn chính thức trước khi cam kết.
Có rất nhiều chương trình thực tập và tình nguyện quốc tế dành cho sinh viên, và chất lượng chênh nhau rất xa trong khi cách quảng bá gần như giống nhau. Vài câu hỏi cụ thể tách được hai loại.
Bốn loại chương trình
Thực tập có trả lương ở doanh nghiệp hoặc tổ chức. Khó vào nhất và có giá trị cao nhất cho hồ sơ. Thường tuyển trực tiếp, không qua trung gian.
Thực tập không lương qua chương trình của trường hoặc qua thoả thuận giữa hai trường. Chi phí thường chỉ là đi lại và sinh hoạt.
Chương trình tình nguyện của các tổ chức phi lợi nhuận. Chất lượng rất khác nhau; cần kiểm kỹ nhất.
Chương trình do công ty tổ chức, thu phí. Bạn trả một khoản để được sắp xếp chỗ ở, chỗ làm việc và hoạt động. Có chương trình tử tế và có chương trình về bản chất là bán tour có nhãn tình nguyện.
Sáu câu hỏi tách được chương trình đáng tham gia
Tôi sẽ làm việc gì, cụ thể, mỗi ngày? Câu trả lời phải là công việc, không phải mô tả về trải nghiệm. Nếu không nói được, khả năng cao là không có công việc thật.
Ai giao việc và ai hướng dẫn tôi tại chỗ? Có người phụ trách với tên và vai trò cụ thể là dấu hiệu tốt nhất.
Tổ chức tiếp nhận cần người làm việc này không, hay họ nhận vì có khoản phí? Câu này hỏi thẳng được, và cách họ trả lời nói nhiều hơn nội dung câu trả lời.
Phí gồm những gì và không gồm gì? Đòi bảng chi tiết. Nhiều chương trình công bố một mức rồi phát sinh thêm chỗ ở, đi lại nội địa, bảo hiểm.
Phần nào của phí đến tổ chức tiếp nhận? Với chương trình tình nguyện, đây là câu quan trọng. Nếu phần lớn phí thuộc về bên trung gian, giá trị với cộng đồng địa phương là nhỏ.
Người tham gia các đợt trước liên hệ được không? Xin liên hệ của một hai người, không đọc lời nhận xét trên trang của chương trình.
Vấn đề của một số chương trình tình nguyện
Đây là điều đáng biết trước khi chọn, vì nó liên quan tới việc trải nghiệm này có giá trị thật hay không.
Các chương trình đưa người không có chuyên môn vào làm những việc cần chuyên môn — dạy học, chăm sóc trẻ, công việc y tế — thường gây hại nhiều hơn giúp. Với công việc liên quan tới trẻ em, việc người lạ đến rồi đi liên tục đã được ghi nhận là có hại.
Các chương trình mà người tham gia làm công việc đơn giản mà người địa phương làm được và cần việc — xây dựng cơ bản chẳng hạn — thì lấy đi việc làm chứ không thêm giá trị.
Dấu hiệu của chương trình làm đúng: họ yêu cầu bạn có kỹ năng cụ thể liên quan tới công việc; thời gian tham gia đủ dài; và họ nói được vai trò của bạn bổ sung cho đội ngũ địa phương ở điểm nào.
An toàn và bảo hiểm
Ba việc cần rõ trước khi đi, bằng văn bản:
Bảo hiểm y tế có hiệu lực ở nước đó, gồm cả trường hợp phải chuyển về nước vì lý do y tế.
Ai là người liên hệ tại chỗ trong trường hợp khẩn cấp, và số điện thoại hoạt động ngoài giờ hành chính.
Nơi ở đã được xác định, không phải "sẽ sắp xếp khi tới".
Và để lại cho gia đình: địa chỉ nơi ở, tên người phụ trách, và thông tin liên hệ của đại diện Việt Nam tại nước đó.
Thị thực và điều kiện làm việc
Loại thị thực phụ thuộc việc bạn làm gì và có được trả tiền không. Làm việc trên thị thực du lịch là vi phạm ở phần lớn các nước, kể cả khi không nhận lương.
Hỏi chương trình họ hỗ trợ loại thị thực nào và họ đã làm việc này bao nhiêu lần. Chương trình không trả lời rõ về thị thực là chương trình đẩy rủi ro pháp lý sang bạn.
Dùng trải nghiệm này cho hồ sơ
Điều nhà tuyển dụng hoặc hội đồng xét tuyển quan tâm không phải bạn đã đi đâu, mà bạn đã làm gì.
Trong lúc tham gia, hãy ghi lại: công việc cụ thể, vấn đề đã xử lý, kỹ năng đã dùng, và kết quả nếu đo được. Ghi theo tuần, vì ba tháng sau bạn không nhớ chi tiết.
Và xin một thư xác nhận từ người phụ trách trước khi rời đi, ghi rõ thời gian và công việc. Xin sau khi đã về nước khó hơn nhiều.
Các lựa chọn ít tốn kém hơn
Nếu mục tiêu là trải nghiệm quốc tế và ngân sách hạn chế:
Chương trình trao đổi của trường — thường miễn học phí ở nơi đến.
Các khoá học hè ngắn ở nước ngoài có hỗ trợ chi phí.
Làm tình nguyện cho một tổ chức quốc tế đang hoạt động tại Việt Nam — có phần trải nghiệm làm việc đa văn hoá, không có chi phí đi lại.
Các hội nghị sinh viên trong khu vực, chi phí thấp và có phần kết nối thật.
Lựa chọn thứ ba ít được cân nhắc và cho phần lớn giá trị về kỹ năng làm việc trong môi trường quốc tế.
Câu hỏi nào tách được chương trình đáng tham gia?
Tôi làm việc gì cụ thể mỗi ngày, ai hướng dẫn tại chỗ, và tổ chức tiếp nhận có cần người làm việc này hay nhận vì có khoản phí.
Chương trình tình nguyện nào nên tránh?
Chương trình đưa người không có chuyên môn vào làm việc cần chuyên môn, đặc biệt liên quan tới trẻ em, hoặc làm công việc mà người địa phương làm được và cần việc.
Làm tình nguyện trên thị thực du lịch có được không?
Ở phần lớn các nước là vi phạm, kể cả khi không nhận lương. Hãy hỏi chương trình hỗ trợ loại thị thực nào.
Làm sao dùng trải nghiệm này cho hồ sơ?
Ghi lại theo tuần công việc cụ thể và kết quả, và xin thư xác nhận từ người phụ trách trước khi rời đi.
