Mô hình, điều kiện và việc công nhận văn bằng khác nhau theo từng chương trình và thay đổi theo thời gian — luôn kiểm với trường và với cơ quan quản lý.
Các chương trình liên kết quốc tế rất khác nhau, và tên gọi không cho biết khác biệt. Điều quyết định nằm ở hai câu hỏi: bằng do ai cấp, và bạn học ở đâu trong bao lâu.
Các mô hình thường gặp
Học toàn bộ trong nước, bằng do trường nước ngoài cấp. Bạn không phải ra nước ngoài, chi phí thấp hơn du học nhiều. Điều cần kiểm: bằng đó có ghi gì về việc học ở nước ngoài hay không, và nó được công nhận thế nào.
Chuyển tiếp — học một phần trong nước rồi sang nước ngoài. Phổ biến với các mô hình hai năm trong nước và hai năm ngoài, hoặc ba một. Giảm chi phí đáng kể so với đi từ đầu. Điều cần kiểm: điều kiện để được chuyển tiếp và tỉ lệ sinh viên thật sự chuyển được.
Bằng đôi. Nhận bằng của cả hai trường. Điều cần kiểm: yêu cầu để đủ điều kiện cho cả hai bằng — thường cao hơn mức để đủ một bằng.
Chương trình trong nước có yếu tố quốc tế — dạy bằng tiếng Anh, dùng giáo trình nước ngoài, nhưng bằng do trường trong nước cấp. Đây là chương trình trong nước chất lượng cao, và không nên hiểu là chương trình liên kết cấp bằng quốc tế.
Bằng do ai cấp: vì sao đây là câu quan trọng nhất
Điều này quyết định việc bằng được công nhận thế nào khi bạn học tiếp hoặc làm việc.
Cần biết cụ thể: tên trường trên bằng; bằng đó giống hay khác bằng cấp cho sinh viên học tại chính trường đó ở nước ngoài; và với bằng nước ngoài, quy trình công nhận tại Việt Nam nếu bạn cần.
Với các ngành có yêu cầu hành nghề — y, dược, luật, kiến trúc, xây dựng — việc này đặc biệt quan trọng và cần hỏi trước khi nhập học, không sau khi tốt nghiệp.
Điều kiện chuyển tiếp: nơi hay phát sinh vấn đề
Nếu chương trình có phần học ở nước ngoài, đây là chỗ cần hỏi kỹ nhất.
Điều kiện về điểm và về ngôn ngữ để được chuyển tiếp là gì?
Trong ba khoá gần nhất, bao nhiêu phần trăm sinh viên chuyển tiếp được?
Nếu không đủ điều kiện chuyển tiếp, sinh viên học tiếp thế nào và nhận bằng gì?
Câu thứ hai và thứ ba là hai câu quyết định. Một chương trình mà phần lớn sinh viên không chuyển tiếp được trên thực tế là một chương trình trong nước với học phí của chương trình quốc tế.
Chi phí thật
Cộng đủ: học phí từng năm cho cả khoá, kể cả phần ở nước ngoài với mức của trường đó; phí ghi danh và các phí một lần; sinh hoạt và đi lại trong giai đoạn ở nước ngoài; bảo hiểm; và phí thị thực.
Học phí phần ở nước ngoài thường cao hơn nhiều phần trong nước, nên con số trung bình gây nhầm. Hãy hỏi mức của từng năm.
Và hỏi mức tăng học phí của ba năm gần nhất tại chính chương trình đó.
Chất lượng giảng dạy: kiểm bằng gì
Bao nhiêu phần trăm môn do giảng viên của trường nước ngoài dạy, và họ dạy trực tiếp hay trực tuyến?
Giảng viên trong nước dạy các môn của chương trình có được trường nước ngoài công nhận hay đào tạo không?
Chương trình có kiểm định không, và bởi tổ chức nào — kiểm định của Việt Nam, của nước đối tác, hay cả hai?
Sinh viên có được dùng tài nguyên của trường nước ngoài không — thư viện điện tử, hệ thống học tập?
Bốn câu nên hỏi sinh viên đang học, không hỏi phòng tuyển sinh
Số môn thực tế do giảng viên nước ngoài dạy trong năm vừa rồi là bao nhiêu?
Có khoản chi nào phát sinh mà lúc tư vấn không nói tới?
Các bạn trong khoá có chuyển tiếp được không, và ai không chuyển được thì vì sao?
Nếu chọn lại, các bạn có chọn chương trình này không?
Khi nào chương trình liên kết là lựa chọn tốt
Khi bạn muốn bằng quốc tế mà tài chính không đủ cho du học toàn phần.
Khi bạn muốn học ở nước ngoài nhưng cần thời gian chuẩn bị ngôn ngữ và sự tự lập.
Khi ngành đó ở trong nước chưa mạnh mà chương trình liên kết mang được nội dung và cách dạy khác.
Khi nào nên cân nhắc lại
Khi tỉ lệ chuyển tiếp thực tế thấp mà học phí đã ở mức chương trình quốc tế.
Khi không ai nói rõ được bằng do trường nào cấp và được công nhận thế nào.
Khi chương trình chưa có kiểm định ở cả hai phía và cũng không nói được lộ trình.
Khi so sánh cho thấy một chương trình trong nước tốt ở cùng ngành có chi phí thấp hơn nhiều mà kết quả việc làm của người tốt nghiệp không kém.
Câu hỏi quan trọng nhất khi xét chương trình liên kết là gì?
Bằng cuối cùng do trường nào cấp, nó giống hay khác bằng cấp cho sinh viên học tại chính trường đó, và được công nhận thế nào ở nơi bạn dự định học tiếp hoặc làm việc.
Nên hỏi gì về phần chuyển tiếp?
Điều kiện về điểm và ngôn ngữ, tỉ lệ sinh viên ba khoá gần nhất thật sự chuyển tiếp được, và phương án nếu không đủ điều kiện.
Tính chi phí thế nào cho đúng?
Cộng học phí từng năm riêng, vì phần ở nước ngoài thường cao hơn nhiều, cộng sinh hoạt, đi lại, bảo hiểm và phí thị thực giai đoạn ở nước ngoài.
Nên hỏi ai để biết thực tế chương trình?
Sinh viên đang học — về số môn thực tế do giảng viên nước ngoài dạy, các khoản phát sinh, và tỉ lệ chuyển tiếp trong khoá của họ.
